SCULPTUREPODS / SONATA LEPAITE
SCULPTUREPODS / SONATA LEPAITE

(You can also read a Dutch and Lithuanian version below)

The main vehicle in my current work is paper, it’s texture, composition and nature, and of course it’s handling and processing. Paper pulp is willing, gratefully modeled and edited as a wet lump of clay. During my sculptural research, I noticed that the nature and feel of this medium evoked powerful, stimulating memories and associations of my agrarian upbringing in Lithuania. Guided by scales, pods, cocoons, nutshells and  seashells I seek tangible sculptural transformations. These cases protect their content when they themselves are vulnerable. They evoke in me a sense of transience and temporary security.

For my sculptures I use newspaper pulp, Japanese paper, teabags paper, color pigments, oils and binding medium in order to change and stabilize my material. Protective casings are a fundamental necessity for all new life. They are nurseries, sanctuaries for growth and security. Simultaneously they are also needed for deceased remains as in a sarcophagus. My casings are vehicles in the relentless process of growth and decay. In my experiences and in my sculptural undertakings all my intent, media and shapes are a metaphor for the deep-seated, universal desire to embrace, cherish, wrap, nurture and cuddle. 

SIMPLICITY

I am in search of simplicity, which takes its inspiration from Zen/Reiki Practice and everyday minimalism and cultured naturalness. However, simplicity of form is not necessarily simplicity of experience and content.

My paper sculptures are imperfect, impermanent, incomplete, modest and humble. Intentionally my works have the material qualities of Wabi-Sabi (the quintessential Japanese aesthetic), like the suggestion of natural process, irregular, intimate, earthy and simple. 

My sculptures, like things Wabi-Sabi, exhibit the effects of accident or shows the result of just letting things happen by chance. They are small and compact, quiet and inward-oriented. My sculptures beckon: get close, relate. They inspire a reduction of the psychic distance between one work and another work; between people and things.

My sculptures are tranquil and calming, enveloping and womb-like. They are a world apart: nowhere, anywhere, everywhere. 

LIGHTNESS

I’ve been working with river clay to make shapes. I need them to create my paper sculptures. I am investigating the lightness of things, the lightness in a literal and figurative sense.

BORDERS & PERSPECTIVES

What is it, that is more and different from what it appears to be? What is there more and different beyond the surface? Is it an artefact, an idea, a statement, a representation, an image, a longing? Or is it a catalyst, an incentive, an inspiration, a vehicle which moves me to the next frontier, imagination? The limits of the paper sculptures I make are the limits of my world. How do I forge the link with the outside world? That’s another barrier/border, the one between my own world and the world outside/the perspectives. 

 

OVER HET VOERTUIG en DE OMHULSELS

Het belangrijkste voertuig in mijn huidige beeldende werk is het materiaal papier, haar verwerking en bewerking. Papier is organisch, afbreekbaar, recyclebaar en manipuleerbaar. Papierbrij laat zich gewillig kneden, dankbaar modelleren en bewerken als een kluit natte klei. Tijdens mijn beeldend onderzoek merkte ik dat deze eigenschap van het materiaal sterke associaties met mijn agrarische jeugd in Litouwen naar boven bracht. Deze bewerkbaarheid van gerecycled en tot pulp getransformeerd krantenpapier prikkelen mijn nieuwsgierigheid en verbeelding. Ze scheppen een bijna obsessieve fascinatie. Het is een, keer op keer, nieuw begin waarin ik verworvenheden en inzichten van gister probeer over te dragen naar specifiek beeldend onderzoek van vandaag.                                               

Geïnspireerd door omhulsels, (ik noem ze pods) schil van noten, avocado, peulvruchten en schelpdieren, zoek ik, zowel intuïtief als formeel, naar mogelijkheden om de tastbaarheid van hun vorm en textuur sculpturaal te vertalen. Deze pods beschermen de vrucht terwijl ze zelf eveneens relatief kwetsbaar zijn. Ze roepen bij mij het gevoel van tijdelijke geborgenheid en vergankelijkheid op. De handelingen die ik verricht en de stappen die ik maak, ervaar ik als steeds hernieuwde pogingen om ‘werkelijkheid van zijn’ aan te raken en te ervaren en deze over te dragen in het sculpturale werk. Ik zoek de spanning tussen productie en reductie, collage en de-collage, tussen het doen en het laten. Mijn behoefte gaat uit naar ‘eenvoudvorming’ die zijn inspiratie vindt in dagelijkse soberheid, minimalisme en gecultiveerde natuurlijkheid.

Voor mijn papierpulp sculpturen gebruik ik kleurpigmenten, vloeibare kleurstoffen en oliën om het materiaal te transformeren en te stabiliseren. Karakteristiek voor mijn sculpturale en materiële esthetiek is de paradox dat harmonie tot stand komt door manipulatie van tegenstellingen: symmetrie/asymmetrie-eenvoud/complexiteit-ruwheid/gladheid-tonen/verhullen-expliciet/impliciet. Door bescheidenheid, intimiteit en de suggestie van een natuurlijk ontstaansproces, waarin de oorspronkelijke materialen die gebruikt zijn fuseren tot een nieuwe, overstijgende visualisatie.

In mijn beleving zijn deze pods een metafoor voor het diep gewortelde, universele verlangen om omarmt, gekoesterd, omhuld en gedragen te willen worden. Mijn intentie, met deze sculpturen, is om zowel het gevoel van verstilling, intimiteit, geborgenheid en imperfecte schoonheid op te roepen, als ook een echo van herinnering en een glimlach van herkenning.

 

APVALKALAI, KIAUTAI, KOKONAI, BUVEINĖS ir BŪSTAI

Nuo 2007-ųjų, Nyderlanduose Utrechto menų akademijoje baigiant vaizduojamojo meno studijų kryptį, viena iš svarbiausių mano skulptūrų sudėtinių medžiagų yra panaudotas bei transformuotas, tarsi molinga žemė drėgmės prisotintas popierius. Su šia modeliavimui pasiduodančia medžiaga kūrybinių ieškojimų metu manyje pabudo stiprios sąsajos bei išryškėjo asociacijos su Žemaitijos agrarine aplinka, kurios apsupta užaugau. 

Mano įkvėpimo šaltinis yra įvairūs apvalkalai (angl. pods): riešutų lukštai, kiautai, ankštiniai augalai, kokonai, kriauklės… Šios organiškos formos asocijuojasi su įsčiomis ir Yoni (Sanskrito žodis moters lyties organui, "visų daiktų pradžia ir šaltinis” ar "šventa erdvė”).  Mano skulptūros kaip ir minėtieji apvalkalai – tai metafora giliai žmonėse įsišaknijusiam troškimui būti apsaugotiems, branginamiems, priglaustiems, apkabintiems. 

Norimai skulptūrinei formai išgauti, pirmiausia lipdau formas, kurioms naudoju upės molį. Be senų laikraščių, arbatos maišelių popieriaus bei plonyčio japoniško popieriaus dar pritaikau spalvų pigmentus, aliejus bei kitas “rišamąsias” medžiagas, kuriomis transformuoju ir stabilizuoju mano popierių. Ypatingai nustebinęs atradimas - upės molio formų paviršiuje po kurio laiko pasirodę „pasislėpę” samanų ir kitų smulkių augalų pėdsakai. Šios formos - gyvos skulptūros - virsmo išraiška, dabar puoselėjamos stikliniuose terariumuose.

Nuo 2012-ųjų paralelei, gilinantis i archeomitologijos pradininkės Marijos Gimbutienės darbus bei aplankius Maltos akmenines neolito laikotarpio šventyklas, sustiprėjo mano susidomėjimas matriarchatinės Senosios Europos kultūros, klestėjusios paleolito ir neolito laikotarpiu, artefaktais - meniškomis moters skulptūrėlėmis, jų formomis, jų reikšmės ir simbolių interpretacijomis. 

2013-ųjų pavasario ir vasaros Olandijos Skulptorių Sąjungos parodos metu realizavau Mons Oculus, žemės skulptūrą, skirtą Žemės Deivei. Rėmiausi Vesica Piscis / Mandorlos forma, Neolito laikotarpio šios formos piešiniai vaizduoja paslaptingą moterišką aspektą - gebėjimą suteikti gyvybę. Ji - gyvenimo vartai.

Paleolito menas rodo, kad mūsų protėviai garbino moteris ir pačios seniausios religijos garbino deives. Deivės religija buvo pati ankstyviausia ir truko šimtus tūkstančių metų. Gimbutienės nuomone, paleolito skulptūrėlės nebuvo Veneros - gražuolės vyrų seksualiniam pasitenkinimui. Svarbiausia buvo Gimimo Deivė, vaizduojama su labai pabrėžta vulva.

Remdamasi šiais artefaktais, vaizduoju moterį mano naujausiuose piešiniuose bei bronzinėje skulptūrėlėje Chalice/Funnel, toliau puoselėdama bei plėtodama apvalkalų / kokonų / „šventos erdvės” / „gyvybės šaltinio" („source of all life”) tematiką.

 

Sonata Lepaitė